شهید مطهری رضوان‌الله: در عصر ما، هيچ خطيبى خطابه‌هايش به‌اندازۀ خطابه‌هاى مرحوم سيدجمال‌الدين اسدآبادى، عميق و مفيد و آگاه‌كننده نبوده است. سيدجمال‌الدين به اين دليل مورد احترام است كه افكارش، خطابه‌هايش، نوشته‌هايش، فعاليت‌هايش، همه بيداركننده است. هيچ دليل ديگرى غير از اين لازم نيست. اهداف اصلاحى سيدجمال سيدجمال را به‌عنوان يك فرد در نظر مى‌گيريم. اهداف او مشخص است و خودش مشخص كرده است. شخصيتى بود ضداستبداد و ضداستعمار در هر سه...

سرمایه‌داری مستحدث

سرمايه‌دارى در دنياى امروز يک پديده نو و بى‌سابقه‌اى است كه دو سه قرن از عمر آن بيش‌تر نمى‌گذرد، و يک پديده اقتصادى و اجتماعى نویی است كه محصول پيشرفت و ترقى تكنيک جديد است؛ ازاين‌رو مستقلاً به‌عنوان يک مسئله مستحدث بايد از آن بحث شود.
فقهاى عصر از مسائل بانک و بيمه و چک و سفته به عنوان مسائل مستحدث كم و بيش بحث‌هايى كرده و مى‌كنند ولى توجه ندارند كه رأس و رئيس مسائل مستحدثه خود سرمايه‌دارى است، زيرا ابتدائاً چنين تصور مى‌رود كه سرمايه‌دارى يک موضوع كهنه و قديمى است كه شارع اسلام براى آن حدود و موازينى مقرر كرده است؛ تجارت، اجاره، مستغلّات، مزارعه، مضاربه، مساقات، شركت‌ها، همه اين‌ها سرمايه‌دارى است كه در اسلام براى آن‌ها احكام و مقرراتى تعيين شده است، اما اين‌كه مقدار سرمايه كمتر يا بيشتر باشد ربطى به مطلب ندارد.

مقایسه‌ای میان اقتصاد اسلامی با سرمایه‌داری و سوسیالیسم[1]
مشخصات سرمایه‌داری:
مالکیت فردی و موروثی
آزادی اقتصادی و رقابت آزاد
استثمار نیروی کار و نابرابری اجتماعی
مشروعیت ربا و تشکیل تراست
مشخصات سوسیالیسم:

نفی مالکیت فردی ابزار تولید
تأکید بر مالکیت اجتماعی
هدف تولید نفع عمومی و عدالت اجتماعی
ممنوعیت ربا و تفاوت طبقاتی
روش اقتصادی اسلام:

تأیید مالکیت فردی با رعایت حقوق دیگران
تأکید بر عدالت اجتماعی و عدم استثمار
هدف تولید باید به نفع جامعه باشد.