عصر پساهرمز و شوک سنگین هزینههای اقتصاد امریکا در خلیج خوکها
حسین بهرامی
بر اساس اطلاعات پنتاگون هزینه نظامی جنگ در امریکا از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته است
هزینه اقتصادی جنگ علیه ایران برای هر خانوار امریکایی به بیش از 2000 دلار رسیده است
در بازه ۱۵ تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، یکی از مهمترین تحولات در پوشش اقتصادی جنگ ایران، انتقال بحث از هزینههای صرفاً نظامی به هزینههایی بود که جنگ و اختلال در تجارت انرژی به بودجه دولت آمریکا، قدرت خرید خانوارهای آمریکایی، اقتصاد اروپا و قیمتهای جهانی تحمیل میکند. انتشار برآورد تازهای از هزینه نظامی آمریکا در خبرگزاری رویترز در ۲۸ اکتبر، گزارش آسوشیتدپرس درباره فشار افزایش قیمت سوخت و حملونقل بر خانوارها در ۲۴ اکتبر، و تحلیل مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک در ۲۶ اکتبر درباره هزینه جهانی شوک نفتی تنگه هرمز، این تغییر را نشان میدهد. در رسانههای داخلی ایران نیز خبرگزاری تسنیم در ۱۵ و ۱۸ اکتبر به برآورد هزینه جنگ برای خانوارهای آمریکایی و آثار آن بر زندگی روزمره پرداخته و در ۲۰ اکتبر گزارشی درباره هزینههای مستقیم نظامی آمریکا منتشر شده است.
از نظر تحلیل اقتصادی، «هزینه شکستن صلح» را نباید به هزینه آغاز عملیات نظامی یا ارزش جنگندهها و ناوها و تجهیزات مصرفشده محدود کرد. هنگامی که یک جنگ با تهدید حملات مجدد، محدودیت صادرات نفت، اختلال در کشتیرانی و نااطمینانی درباره آینده مذاکرات همراه میشود، هزینهها در چند سطح همچون مخارج مستقیم دولت برای عملیات نظامی، هزینه جایگزینی مهمات و تعمیر تجهیزات، هزینه فرصت ناشی از مصرف ذخایر دفاعی، هزینه تأمین مالی دولت، افزایش قیمت انرژی، کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش هزینه تولید و حملونقل، و کاهش سرمایهگذاری به دلیل نامطمئن شدن آینده گسترش مییابند. علاوه بر این، آثار جنگ ممکن است پس از کاهش شدت حملات نیز باقی بماند؛ زیرا بازسازی ذخایر مهمات، تعمیر پایگاهها، بازگشت اطمینان به بازار انرژی و احیای مسیرهای تجاری به زمان نیاز دارد. بنابراین، ارزیابی هزینه شکستن آتشبس باید میان هزینه تحققیافته، هزینهای که در صورت ادامه وضعیت موجود انتظار میرود، و هزینه احتمالی سناریوی تشدید درگیری تمایز قائل شود. این تفکیک در گزارش دفتر بودجه کنگره آمریکا نیز دیده میشود؛ نهادی که در ارزیابی خود هزینههای عملیاتی، آثار اقتصادی ناشی از اختلال در بازارها و هزینههای فرصت نظامی را جداگانه بررسی کرده و تصریح کرده است که این برآوردها به علت تفاوت روشها و افقهای زمانی مستقیماً قابل جمعزدن نیستند (Congressional Budget Office [CBO], 2026).
یکی از روشنترین شواهد درباره هزینه مستقیم جنگ برای ایالات متحده، گزارش رویترز در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ است. بر اساس اطلاعات پنتاگون که رویترز به آن دسترسی پیدا کرده، هزینه نظامی جنگ از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که بیش از ۲۵ درصد بالاتر از برآورد ۳۷٫۵ میلیارد دلاری اعلامشده در ژوئیه است. بیش از ۲۹ میلیارد دلار از این هزینه به جایگزینی مهمات مصرفشده و بیش از ۶ میلیارد دلار به جایگزینی تجهیزات و سامانههای نظامی ازدسترفته یا آسیبدیده مربوط میشود. نکته مهم آن است که این رقم لزوماً هزینه نهایی جنگ نیست؛ رویترز تصریح میکند که هزینه تعمیر خسارات واردشده به پایگاههای آمریکایی در منطقه بهروشنی در محاسبات منتشرشده منعکس نشده است. همچنین این برآورد، همه آثار جنگ بر قیمت انرژی، هزینههای سایر دستگاههای دولت و پیامدهای اقتصادی بلندمدت را در بر نمیگیرد. ازاینرو، رقم ۴۷ میلیارد دلار را باید برآوردی از هزینههای نظامی عملیاتی دانست، نه سنجهای جامع از بار اقتصادی جنگ بر جامعه آمریکا.
برآورد دفتر بودجه کنگره آمریکا در ۱۵ سپتامبر نیز بُعد دیگری از این هزینه را نشان میدهد. بر اساس این گزارش، هزینه عملیاتی وزارت دفاع تا اول اوت حدود ۳۸ میلیارد دلار بوده است. این نهاد برآورد میکند که در صورت ادامه درگیری با شدت نسبتاً پایین، هر ماه حدود ۲ میلیارد دلار و در صورت افزایش شدت عملیات به سطح مشاهدهشده در ژوئیه، حدود ۳ میلیارد دلار دیگر به هزینه جنگ افزوده میشود؛ البته در صورت تشدید بیشتر درگیری، رقم ماهانه میتواند از این مقدار هم فراتر برود. دفتر بودجه کنگره همچنین به هزینه فرصت مصرف موشکهای رهگیر اشاره میکند: استفاده گسترده از این موشکها، ذخایر دفاعی آمریکا را برای سالهای آینده کاهش میدهد و میتواند آمادگی این کشور برای مواجهه با بحرانهای نظامی دیگر را محدود کند. این مسئله از نظر راهبردی مهم است، زیرا هزینه جنگ فقط به پولی که برای عملیات خرج میشود مربوط نیست؛ بخشی از هزینه واقعی، کاهش انعطافپذیری نظامی و انتقال منابع از اولویتهای دیگر دفاعی به یک درگیری طولانی است. البته برآورد ۳۸ میلیارد دلاری کنگره و رقم بیش از ۴۷ میلیارد دلاری گزارش جدید رویترز مربوط به دو مقطع زمانی متفاوتاند و نباید بهعنوان دو هزینه مستقل به یکدیگر افزوده شوند .
هزینه نظامی مستقیم تنها بخشی از بار جنگ بر اقتصاد آمریکاست. آسوشیتدپرس در گزارشی در ۲۴ اکتبر، به نقل از مارک زندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه مودیز آنالیتیکس، برآورد کرده است که بار اقتصادی منتسب به جنگ برای خانوار متوسط آمریکایی به حدود ۲ هزار دلار رسیده است. طبق این برآورد، حدود ۱۱۰۰ دلار به هزینههای بیشتر انرژی، ۵۴۰ دلار به افزایش هزینه ناشی از نرخ بهره و ۳۶۰ دلار به هزینههای نظامی نسبت داده شده است. زندی همچنین گفته است که در سطح فعلی قیمت سوخت، هزینه انرژی منتسب به جنگ برای خانوار متوسط در هر هفته حدود ۵۰ دلار افزایش مییابد. این رقم به معنای آن نیست که دولت از هر خانواده صورتحسابی دو هزار دلاری دریافت کرده یا هر خانوار دقیقاً همین مقدار پول نقد پرداخت کرده است؛ بلکه برآوردی تجمیعی از آثار مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی جنگ بر خانوارهاست. با وجود این محدودیت، اهمیت این شاخص در آن است که نشان میدهد جنگ چگونه از سطح بودجه دفاعی به زندگی روزمره شهروندان منتقل میشود و افزایش هزینه سوخت، اعتبار و خدمات عمومی میتواند حتی خانوارهایی را که ارتباط مستقیمی با مناطق درگیری ندارند تحت فشار قرار دهد.
قیمت سوخت، یکی از مستقیمترین مسیرهای انتقال هزینه جنگ به شهروندان آمریکاست. آسوشیتدپرس گزارش کرده است که میانگین قیمت بنزین معمولی از حدود ۲٫۹۸ دلار به ازای هر گالن پیش از جنگ به ۴٫۳۳ دلار در اکتبر رسیده؛ افزایشی در حدود ۴۵ درصد. قیمت گازوئیل نیز حدود ۶۸ درصد افزایش یافته و در مقطع گزارش به حدود ۶٫۳۳ دلار در هر گالن رسیده است. اهمیت افزایش گازوئیل از آن جهت است که این سوخت در حمل بار، کشاورزی، توزیع کالا و بخشهایی از فعالیت صنعتی نقش محوری دارد. وقتی قیمت سوخت کامیونها، تجهیزات کشاورزی، انبارداری و حملونقل دریایی بالا میرود، فشار هزینهای ابتدا در زنجیره تأمین ظاهر میشود و سپس ممکن است از طریق افزایش قیمت محصول نهایی یا کاهش حاشیه سود بنگاهها به مصرفکننده انتقال یابد. گزارش آسوشیتدپرس نشان میدهد که در این مقطع، همه هزینههای تولید بهطور کامل به قیمت فروشگاهها منتقل نشدهاند و برخی شرکتها بخشی از افزایش هزینه را جذب کردهاند؛ اما در صورت تداوم قیمتهای بالای انرژی، امکان انتقال بیشتر آن به مصرفکنندگان وجود دارد. بنابراین، اثر جنگ بر هزینه زندگی با تأخیر و بهصورت نامتوازن ظاهر میشود و پایین آمدن احتمالی قیمت نفت نیز لزوماً به معنای بازگشت فوری قیمت کالاها و خدمات به سطح قبلی نیست .
افزایش هزینه سوخت به حملونقل هوایی، پست و توزیع کالا نیز سرایت کرده است. بر اساس همان گزارش آسوشیتدپرس، قیمت جهانی سوخت جت که پیش از جنگ حدود ۹۹ دلار در هر بشکه بود، در آوریل به حدود ۲۰۹ دلار رسید و در سپتامبر نیز نزدیک به ۱۹۵ دلار باقی ماند. در نتیجه، شرکتهای هواپیمایی برای جبران بخشی از هزینهها قیمت بلیتها را افزایش داده، برخی پروازها را کاهش داده و برنامه گسترش ظرفیت خود را محدود کردهاند. دادههای شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا نیز نشان میدهد که قیمت بلیت هواپیما در سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۲ درصد بالاتر بوده است؛ بااینحال، نسبتدادن تمام این افزایش به جنگ دقیق نیست، زیرا تقاضای فصلی، ظرفیت پروازها و سایر هزینههای شرکتهای هواپیمایی نیز اثرگذارند. در بخش حمل کالا نیز شاخصهای مربوط به حمل بار و انبارداری در سپتامبر نسبت به سال قبل افزایش داشتهاند و شرکتهای پستی و حملونقل برای برخی خدمات هزینههای اضافی سوخت وضع کردهاند. این شواهد نشان میدهد که هزینه جنگ برای شهروند آمریکایی تنها در زمان سوختگیری خودرو نمود پیدا نمیکند؛ افزایش کرایه سفر، هزینه ارسال کالا، قیمت احتمالی پوشاک و محصولات وابسته به مواد پتروشیمی نیز بخشی از زنجیره انتقال هزینهها هستند (Associated Press, 2026).
این فشار اقتصادی برای دولت آمریکا پیامد سیاسی نیز دارد. در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر ۲۰۲۶، افزایش هزینه زندگی و احتمال گسترش بیشتر جنگ به موضوعی مرتبط با ارزیابی عملکرد دولت تبدیل شده است. نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو، که از ۲۸ سپتامبر تا ۴ اکتبر انجام شده و نتایج آن در ۸ اکتبر منتشر شده است، نشان میدهد که ۷۳ درصد بزرگسالان آمریکایی درباره افزایش قیمت بنزین و سوخت در جریان اقدام نظامی علیه ایران ابراز نگرانی کردهاند؛ ۷۱ درصد نیز از کشته یا زخمیشدن نظامیان آمریکایی نگران بودهاند. ۵۸ درصد از احتمال اعزام نیروهای زمینی آمریکا به داخل ایران ابراز نگرانی کردهاند. این دادهها ثابت نمیکنند که افزایش هزینه سوخت بهتنهایی رفتار انتخاباتی شهروندان را تعیین خواهد کرد، اما نشان میدهند که هزینههای اقتصادی و انسانی جنگ برای بخش بزرگی از افکار عمومی ملموس است. در شرایطی که دولت باید برای ادامه جنگ منابع مالی بیشتری درخواست کند، افزایش هزینه زندگی میتواند فضای سیاسی داخلی را محدود کند و بر میزان حمایت عمومی از تداوم عملیات اثر بگذارد. این امر یک هزینه مهم اما غیرمستقیم است: دولت ممکن است برای دستیابی به اهداف نظامی با محدودیت بودجه، مخالفت شهروندان و فشار سیاسی بیشتری روبهرو شود.
در سطح جهانی، افزایش قیمت انرژی بهمراتب فراتر از هزینههای مستقیم آمریکا گسترش یافته است. مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک، مستقر در فنلاند، در گزارش منتشرشده در ۲۶ اکتبر اعلام کرده است که از آغاز اختلال در محمولههای انرژی مرتبط با بحران تنگه هرمز، جهان در فاصله مارس تا میانه اکتبر حدود ۴۶۸ میلیارد دلار هزینه اضافی برای بنزین و گازوئیل متحمل شده است. طبق این برآورد، سهم آمریکا حدود ۱۶۰ میلیارد دلار، چین ۵۴ میلیارد دلار و کانادا ۱۷ میلیارد دلار بوده است؛ متوسط هزینه اضافی محاسبهشده برای هر نفر در جهان حدود ۶۰ دلار و برای هر نفر در آمریکا حدود ۴۷۱ دلار برآورد شده است. این برآورد با مقایسه قیمت و مصرف بنزین و گازوئیل در ۱۶۹ کشور با سطح پیش از اختلال محاسبه شده است. بنابراین، رقم ۴۶۸ میلیارد دلار نه هزینه نظامی جنگ است و نه هزینه تمام کالاها و خدمات؛ این رقم به بار اضافی سوخت در سطح جهانی مربوط میشود. همچنین نباید آن را با برآورد دانشگاه براون از هزینه انرژی خانوارهای آمریکایی جمع کرد، زیرا هر دو بهنوعی آثار افزایش قیمت سوخت را میسنجند و روشها و دامنههای محاسباتی آنها تفاوت دارد.
برای اروپا، شوک انرژی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا اقتصادهای این قاره واردکنندگان بزرگ نفت، فرآوردههای نفتی و گاز طبیعی هستند و هزینه بالاتر واردات انرژی میتواند به تورم، کاهش درآمد واقعی خانوارها و تضعیف رقابتپذیری صنایع منجر شود. CREA در مطالعهای درباره فاصله مارس تا اوت ۲۰۲۶ برآورد کرده است که اتحادیه اروپا در مجموع حدود ۷۸ میلیارد دلار هزینه اضافی ناخالص برای واردات سوختهای فسیلی دریابرد متحمل شده است. پس از کسر درآمدهای اضافی حاصل از صادرات انرژی، هزینه خالص اتحادیه اروپا حدود ۵۴ میلیارد دلار برآورد میشود. در همان دوره، قیمت گاز طبیعی مایع در بازار اروپا بهطور متوسط حدود ۶۰ درصد بالاتر از انتظارات پیش از بحران بود؛ قیمت گازوئیل حدود ۵۹ درصد و نفت خام حدود ۳۵ درصد بالاتر از سطح مورد انتظار بازار پیش از جنگ قرار داشت. تفاوت ارقام ناخالص و خالص مهم است: اولی افزایش هزینه واردکنندگان را پیش از درنظرگرفتن درآمدهای صادراتی محاسبه میکند، درحالیکه دومی بخشی از درآمد اضافی کشورهای صادرکننده را در حساب منطقهای لحاظ میکند. این برآوردها نشان میدهند که حتی کشوری که مستقیماً در جنگ مشارکت نظامی ندارد، میتواند از طریق بازار انرژی، حملونقل و زنجیره تأمین هزینه قابلتوجهی بپردازد. همچنین چون این گزارش هزینه گاز وارداتی از خطوط لوله و برخی اقلام دیگر را دربرنمیگیرد، رقم آن سنجهای کامل از زیان اقتصادی اروپا نیست، بلکه برآوردی محدود و مشخص از افزایش هزینه سوختهای فسیلی وارداتی است (CREA, 2026b).
علاوه بر برآورد تاریخی هزینهها، سناریوسازی نهادهای اروپایی نشان میدهد که تداوم اختلال در تنگه هرمز میتواند تبعاتی جدی برای رشد اقتصادی و تورم داشته باشد. مرکز پژوهش مشترک کمیسیون اروپا در ۲۷ مه ۲۰۲۶ سناریویی را بررسی کرد که در آن عبورومرور از تنگه هرمز بهتدریج از سپتامبر از سر گرفته میشود، اما در تمام ماههای باقیمانده سال همچنان بهشدت محدود میماند. در این سناریوی فرضی، قیمت نفت در سهماهه پایانی سال تا حدود ۱۸۰ دلار در هر بشکه و قیمت گاز تا حدود ۸۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت افزایش مییابد. مدل این نهاد نشان میدهد که رشد اقتصادی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ میتواند بهجای ۱٫۱ درصد، حدود ۰٫۷ درصد و در سال ۲۰۲۷ نیز بهجای ۱٫۴ درصد، حدود ۰٫۷ درصد باشد. همچنین تورم در این سناریو در ۲۰۲۷ به حدود ۳٫۵ درصد میرسد، درحالیکه مقدار متناظر در سناریوی پایه ۲٫۴ درصد است. این ارقام پیشبینی قطعی وضعیت کنونی نیستند؛ آنها برآورد مشروط به فرض تداوم شدید اختلال در بازار انرژیاند. بااینحال، برای تحلیل هزینه شکستن آتشبس بسیار مهماند، زیرا نشان میدهند تشدید بحران میتواند همزمان رشد تولید را کاهش دهد و فشار تورمی را تشدید کند؛ ترکیبی که در اقتصادهای واردکننده انرژی، فضای سیاستگذاری دولتها را محدود میسازد.
در پوشش رسانهای ایران، این ارقام عمدتاً با تأکید بر فشار اقتصادی جنگ بر آمریکا و هزینههای آن برای خانوارهای این کشور بازتاب یافتهاند. تسنیم در ۱۵ اکتبر گزارش داد که هزینه اقتصادی منتسب به جنگ برای خانوار متوسط آمریکایی، با استناد به نمودار منتشرشده از سوی استیو راتنر، به حدود ۲۰۴۰ دلار رسیده است. این خبرگزاری در ۱۸ اکتبر نیز بر برآورد مارک زندی درباره تقسیم بار هزینهها میان انرژی، نرخ بهره و مخارج نظامی تأکید کرد. در ۲۰ اکتبر، تسنیم به نقل از نیوزویک گزارشی منتشر کرد که برآورد گستردهتری از حدود ۲۶۵ میلیارد دلار برای هزینه کل جنگ به مارک زندی نسبت میداد. لازم است این رقم با احتیاط تفسیر شود: این برآورد گسترده اقتصادی با رقم ۴۷ میلیارد دلاری هزینه مستقیم نظامی یکسان نیست و نمیتوان آنها را با هم جمع کرد، زیرا هزینههای انرژی، نرخ بهره و آثار مستقیم جنگ در برآورد کلی ممکن است دوبارهشماری شوند. افزون بر این، در بازه بررسیشده، بخشی از پوشش رسانهای داخلی بازنشر یا خلاصهسازی گزارشهای رسانههای خارجی بوده است؛ بنابراین، نمیتوان این ارقام را بهعنوان نتیجه پژوهش مستقل همه روزنامهها یا اجماع کارشناسان اقتصادی ایران معرفی کرد. ارزش این پوشش بیش از هر چیز در انتقال دادههای تازه درباره هزینههای جنگ به مخاطب ایرانی است و برای نتیجهگیری دقیق باید به روششناسی منبع اصلی بازگشت .
در جمعبندی، هزینههای تداوم جنگ یا فروپاشی آتشبس را میتوان در پنج دسته مرتبط طبقهبندی کرد: هزینه مالی و نظامی دولت آمریکا، شامل مخارج عملیات، جایگزینی مهمات و تعمیر تجهیزات؛ هزینه خانوارها و شهروندان، شامل افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، حملونقل، بلیت هواپیما و احتمال انتقال تدریجی هزینه تولید به قیمت کالاها؛ هزینه اقتصاد جهانی و اروپا، از طریق افزایش هزینه واردات انرژی، تورم و کاهش رشد؛ هزینه فرصت و راهبردی، از جمله کاهش ذخایر دفاعی آمریکا و محدود شدن منابع قابل تخصیص به اولویتهای دیگر؛ و هزینه انسانی و اجتماعی، شامل ناامنی، اضطراب عمومی، اختلال در تجارت، فشار بر تأمین دارو و کالاهای ضروری و آسیبپذیری بیشتر گروههای کمدرآمد. شواهد موجود درباره رقم ۴۷ میلیارد دلار هزینه مستقیم نظامی آمریکا، برآورد حدود ۲۰۰۰ دلاری برای بار اقتصادی خانوار آمریکایی، و هزینه اضافی انرژی واردکنندگان اروپایی و جهانی، هر یک بخشی از این تصویر را نشان میدهند؛ اما هیچیک بهتنهایی معادل «هزینه نهایی جنگ» نیستند. همچنین دادههای فعلی برای تعیین دقیق زیان کل اروپا یا سهم هر کشور از تمام هزینههای مستقیم و غیرمستقیم کافی نیستند و این آمار تنها بخش کوچکی از فشارهای وارد شده به امریکا بعد از جنگ امریکا علیه ملت ایران است.
منابع
Associated Press. (2026, October 24). Shoppers don’t see the full brunt of US fuel costs. That could change. https://apnews.com/article/inflation-iran-war-gasoline-airfare-groceries-diesel-shoes-839cad4e83990c95385558906dfa1f92
Associated Press. (2026, October 26). Iranians fear a possible return to all-out war as US and Israeli elections approach. https://apnews.com/article/6ca2df0cfa031d211ea025fd8520015d
Centre for Research on Energy and Clean Air. (2026a, October 26). US paying most for Hormuz oil shock with world’s largest fuel bill. https://energyandcleanair.org/us-paying-most-for-hormuz-oil-shock/
Centre for Research on Energy and Clean Air. (2026b, August 26). What the Hormuz crisis has cost fossil fuel importers—March to August 2026. https://energyandcleanair.org/what-the-hormuz-crisis-has-cost-fossil-fuel-importers-march-to-august-2026/
Congressional Budget Office. (2026, September 15). Estimating the cost of combat operations against Iran. https://www.cbo.gov/publication/62756
Joint Research Centre. (2026, May 27). How a prolonged Middle East crisis would impact energy prices and the EU economy. European Commission. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-news-and-updates/how-prolonged-middle-east-crisis-would-impact-energy-prices-and-eu-economy-2026-05-27_en
Pew Research Center. (2026, October 8). Higher gas prices, American casualties top concerns for public in Iran conflict. https://www.pewresearch.org/chart/higher-gas-prices-american-casualties-top-concerns-for-public-in-iran-conflict/
Stewart, P. (2026, October 28). US costs of Iran war rise to over $47 billion, according to Pentagon estimate. Reuters. https://www.reuters.com/world/middle-east/us-costs-iran-war-rise-over-47-billion-according-pentagon-estimate-2026-10-28/
خبرگزاری تسنیم. (۲۰۲۶، ۱۵ اکتبر). جنگ ایران برای هر خانوار آمریکایی ۲ هزار دلار هزینه داشته است. https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/07/23/3723013/جنگ-ایران-برای-هر-خانوار-آمریکایی-2-هزار-دلار-هزینه-داشته-است
خبرگزاری تسنیم. (۲۰۲۶، ۱۷ اکتبر). نیوزویک: هزینه واقعی جنگ با ایران ۷ برابر ادعای پنتاگون است. https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/07/25/3725146/نیوزویک-هزینه-واقعی-جنگ-با-ایران-7-برابر-ادعای-پنتاگون-است
خبرگزاری تسنیم. (۲۰۲۶، ۱۸ اکتبر). تبعات اقتصادی جنگ ایران برای آمریکاییها تشدید شد. https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/07/26/3725983/تبعات-اقتصادی-جنگ-ایران-برای-آمریکایی-ها-تشدید-شد/amp
خبرگزاری تسنیم. (۲۰۲۶، ۲۰ اکتبر). هزینه هزار دلاری جنگ ایران برای هر خانوار آمریکایی. https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/07/28/3727916/هزینه-هزار-دلاری-جنگ-ایران-برای-هر-خانوار-آمریکایی


